Qızdırma fonunda uşaq ayağını yerə basa bilmirsə: səbəblər və təcili əlamətlər

Axsamanın mümkün səbəbləri

• Bud-çanaq oynağının keçici iltihabı (keçici sinovit). Uşaqlarda bud-çanaq nahiyəsində ağrı və axsamaya səbəb olan müvəqqəti vəziyyətdir; adətən 1–2 həftə ərzində fəsadsız keçir.
• İnfeksiyadan sonra yaranan (reaktiv) artrit. Orqanizmdə keçirilmiş infeksiyadan sonra oynaqda inkişaf edən iltihabdır.
• Septik artrit və osteomielit. Oynağın və ya sümüyün bakterial infeksiyasıdır. Adətən yüksək qızdırma, şiddətli ağrı, oynaqda şişkinlik və hərəkət məhdudluğu ilə müşayiət olunur və təcili müalicə tələb edir.
• Travmalar və digər səbəblər. Kiçik uşaq zədəni xatırlamaya və ya bu barədə danışa bilməyə bilər.

Klinik müşahidədən: virus infeksiyasından sonra artrit

Dr. Təranə Hüseynovanın valideynlər üçün paylaşdığı klinik hallardan birində diaqnoz belə olub: «Keçirilmiş virus infeksiyasından sonra sağ bud-çanaq oynağının artriti».

Bu nümunə göstərir ki, qızdırmadan sonra yaranan axsama diqqətsiz qalmamalıdır. Diaqnozu dəqiqləşdirmək üçün həkim müayinəsi, CRP kimi qan göstəriciləri və lazım olduqda görüntüləmə müayinələri, o cümlədən MRT tələb oluna bilər.

Hansı hallarda dərhal həkimə müraciət etməli?

• Uşaq qəfil axsamağa başlayıb, ayağını yerə basmır və ya yeriməkdən imtina edir
• Axsama və ya ağrı ilə yanaşı yüksək hərarət, üşütmə var
• Oynaq nahiyəsində şişkinlik, qızartı və ya istilik hiss olunur
• Ağrı getdikcə güclənir, uşaq ayağını tərpətməyə qoymur
• Ağrı 2 həftədən sonra da davam edir və ya keçdikdən sonra yenidən başlayır

Müayinəni təxirə salmayın: oynağın bakterial infeksiyası vaxtında müalicə olunmazsa, oynağa ciddi ziyan vura bilər.

Müayinə necə aparılır?

Həkim uşağı, xüsusilə oynaqları diqqətlə müayinə edir, şikayətlərin nə vaxt və necə başladığını, keçirilmiş infeksiyaları soruşur. Vəziyyətdən asılı olaraq aşağıdakılar təyin oluna bilər:

• ümumi qan analizi, CRP və digər iltihab göstəriciləri;
• oynaqda maye toplanmasını qiymətləndirmək üçün ultrasəs müayinəsi (USM);
• rentgen və ya MRT kimi görüntüləmə müayinələri;
• zəruri hallarda uşaq ortopedi və ya digər mütəxəssislərin konsultasiyası.

Müalicə səbəbdən asılıdır: keçici iltihab zamanı adətən istirahət və həkimin məsləhət gördüyü ağrıkəsici kifayət edir, septik artrit isə xəstəxanada təcili müalicə tələb edir.

Evdə nələrə diqqət etmək lazımdır?

• Uşağı zorla yeridərək «yoxlamağa» çalışmayın.
• Hərarəti, ağrının hansı ayaqda və nə vaxt başladığını qeyd edin.
• Həkim təyinatı olmadan antibiotik və ya digər dərmanlarla müalicəyə başlamayın.
• Axsama keçsə belə, həkimin tövsiyə etdiyi təkrar müayinəyə gəlin.