Qısa cavab
Uşaq öskürə bilirsə, onu öskürməyə təşviq edin və yanında olun. Nəfəs ala, öskürə və ya səs çıxara bilmirsə, kömək çağırın və dərhal ilk yardıma başlayın: 1 yaşdan kiçik körpəyə 5-ə qədər kürək zərbəsi və 5-ə qədər döş basqısı, 1 yaşdan böyük uşağa 5-ə qədər kürək zərbəsi və 5-ə qədər qarın basqısı edin. Yad cisim çıxmırsa, 103-ə zəng edin və yardım gələnədək təkrarlayın.
Boğulmanı necə tanımalı?
- Qəfil başlayan öskürək, qusmağa cəhd
- Uşaq danışa, ağlaya və ya səs çıxara bilmir
- Nəfəs almaqda çətinlik, xırıltılı səs və ya tam səssizlik
- Dodaqların və dərinin göyərməsi
- Uşağın əlləri ilə boğazını tutması
Uşaq öskürə bilirsə
Güclü öskürək tənəffüs yollarını təmizləməyin ən effektiv yoludur. Uşağı öskürməyə təşviq edin, onun yanında qalın və vəziyyətini izləyin. Yad cismi görmürsünüzsə, ağzına barmaqla girməyin — onu daha dərinə itələyə bilərsiniz.
Öskürək səmərəsizdirsə, uşaq səs çıxara və ya nəfəs ala bilmirsə, dərhal kömək çağırın və ilk yardıma başlayın.
1 yaşdan kiçik körpədə ilk yardım
- Kömək çağırın. Yanınızda kimsə varsa, 103-ə zəng etsin; körpəni tək qoymayın.
- 5-ə qədər kürək zərbəsi. Oturun və körpəni üzüaşağı budlarınızın üzərinə uzadın, başını əlinizlə dəstəkləyin. Ovucunuzun alt hissəsi ilə kürək sümüklərinin arasına 5 dəfəyə qədər kəskin zərbə vurun.
- Ağzı yoxlayın. Yad cisim görünürsə və asanlıqla götürülə bilirsə, çıxarın. Görmədən barmaqla axtarmayın.
- 5-ə qədər döş basqısı. Kürək zərbələri kömək etmirsə, körpəni üzüyuxarı çevirin. İki barmağınızı döş qəfəsinin ortasına, məmə xəttindən bir qədər aşağı qoyun və 5 dəfəyə qədər kəskin şəkildə aşağı basın.
- Təkrarlayın. Yad cisim çıxmayıbsa, 103-ə zəng edin və təcili yardım gələnədək kürək zərbələrini və döş basqılarını növbələşdirin.
Vacib1 yaşdan kiçik körpələrə qarın basqısı edilmir — onlara yalnız kürək zərbələri və döş basqıları tətbiq olunur.
1 yaşdan böyük uşaqda ilk yardım
- Kömək çağırın və uşağı tək qoymayın.
- 5-ə qədər kürək zərbəsi. Uşağı bir qədər önə əyin və ovucunuzun alt hissəsi ilə kürək sümüklərinin arasına 5 dəfəyə qədər kəskin zərbə vurun.
- Ağzı yoxlayın — yad cisim görünürsə, ehtiyatla çıxarın.
- 5-ə qədər qarın basqısı. Uşağın arxasında durun və ya diz çökün, qollarınızı onun belindən keçirin. Bir əlinizi yumruq edib göbəkdən yuxarı qoyun, digər əlinizlə yumruğu tutun və 5 dəfəyə qədər içəri və yuxarı istiqamətdə kəskin çəkin.
- Təkrarlayın. Yad cisim çıxmayıbsa, 103-ə zəng edin və təcili yardım gələnədək kürək zərbələri və qarın basqılarını növbələşdirin.
| Qısa xatırlatma | 1 yaşdan kiçik körpə | 1 yaşdan böyük uşaq |
|---|---|---|
| 1-ci addım | 5-ə qədər kürək zərbəsi | 5-ə qədər kürək zərbəsi |
| 2-ci addım | 5-ə qədər döş basqısı (iki barmaqla) | 5-ə qədər qarın basqısı |
| Sonra | Növbələşdirin, 103-ə zəng edin | Növbələşdirin, 103-ə zəng edin |
Uşaq huşunu itirərsə
Uşaq huşunu itirərsə, dərhal 103-ə zəng edin, onu bərk səthə uzandırın və dispetçerin göstərişlərinə əməl edin. Ürək-ağciyər reanimasiyasını bilirsinizsə, ona başlayın.
Yad cisim çıxdıqdan sonra
Yad cisim çıxsa və uşaq özünü yaxşı hiss etsə belə, onu həkimə göstərin — xüsusilə döş və ya qarın basqısı edilibsə. Öskürək və ya nəfəs almaqda çətinlik davam edirsə, təcili tibbi yardıma müraciət edin.
Boğulmanın qarşısını necə almaq olar?
- Uşaqları yemək yeyərkən və kiçik əşyalarla oynayarkən nəzarətsiz qoymayın.
- Qoz-fındıq, konfet və üzüm kimi qidalar risk yarada bilər: 5 yaşdan kiçik uşaqlara bütöv qoz-fındıq və popkorn verməyin, üzüm və albalı pomidor kimi kiçik, yumru qidaları dörd kiçik hissəyə bölün.
- Uşaq yemək yeyərkən oturmalıdır — qaçarkən, oynayarkən və ya uzanarkən yemək yeməsinə icazə verməyin.
- Oyuncaqları uşağın yaşına uyğun seçin; kiçik hissələri, düymə tipli batareyaları və maqnitləri əlçatmaz yerdə saxlayın.
- İlk yardım kursunda iştirak edin — praktiki bacarıq kritik anda özünüzü itirməməyə kömək edir.
UnutmayınBir anlıq diqqət bir ömürlük təhlükənin qarşısını ala bilər. Bu məlumatı paylaşın ki, daha çox valideyn məlumatlı olsun.
İstinad olunan mənbələr
Bu məqalə maarifləndirici xarakter daşıyır və praktiki ilk yardım təlimini əvəz etmir. Təcili vəziyyətdə dərhal 103-ə zəng edin.