Uşaqlarda qızdırma və öskürək: valideynlər nələrə diqqət etməlidir?

Qızdırma nədir və niyə yaranır?

Qızdırma orqanizmin infeksiyaya qarşı təbii müdafiə reaksiyasıdır. Uşaqlarda bədən hərarətinin 38°C və daha yüksək olması qızdırma hesab edilir. Ən çox rast gəlinən səbəblər kəskin respirator virus infeksiyaları və qripdir.

Qızdırmanın dərəcəsi həmişə xəstəliyin ağırlığını göstərmir. Uşağın ümumi vəziyyəti — oyanıq olması, maye qəbul etməsi, dərisinin rəngi və nəfəs alması — çox vaxt termometrdəki rəqəmdən daha vacib məlumat verir.

Öskürək nə vaxt narahatlıq doğurmalıdır?

Öskürək tənəffüs yollarını qoruyan refleksdir. Soyuqdəymə zamanı yaranan öskürək adətən 3–4 həftə ərzində öz-özünə keçir.

3 həftədən uzun sürən, getdikcə güclənən, xırıltılı nəfəslə, nəfəs darlığı və ya yüksək qızdırma ilə müşayiət olunan öskürək isə pediatr müayinəsi tələb edir.

Evdə necə qulluq etmək lazımdır?

• Uşağa tez-tez, az-az maye verin; körpələri isə daha tez-tez əmizdirin.
• Uşağı yüngül geyindirin, otağı sərin və havalandırılmış saxlayın.
• Qızdırmasalıcı dərmanlar (parasetamol və ya ibuprofen) hərarəti mütləq «normaya salmaq» üçün deyil, uşağın narahatlığını azaltmaq üçün istifadə olunur. Dozanı uşağın yaşına və çəkisinə görə, həkimin tövsiyəsi və ya dərmanın təlimatı əsasında seçin.
• Parasetamol və ibuprofeni eyni vaxtda verməyin; onları növbə ilə vermək lazım olub-olmadığını həkim müəyyən edir.
• Uşağı ilıq və ya soyuq su ilə silmək qızdırmanı azaltmaq üçün tövsiyə olunmur.
• Uşağın vəziyyətini gecə də izləyin.

Hansı əlamətlər həkimə dərhal müraciət tələb edir?

• Nəfəs almaqda çətinlik, tez-tez və ya xırıltılı nəfəs, nəfəs alarkən döş qəfəsinin içəri çəkilməsi
• Dodaqların, dilin və ya dərinin göyərməsi, solğun və ya ləkəli dəri
• Uşağın həddindən artıq yuxulu olması, çətin oyanması, qıcolma
• Basdıqda solmayan səpgi, boyun sərtliyi
• Susuzlaşma əlamətləri: sidiyin azalması, quru ağız, ağlayarkən göz yaşının olmaması
• 3 aydan kiçik körpədə 38°C və yuxarı hərarət — körpədə qızdırma haqqında
• 5 gün və daha uzun davam edən qızdırma
• Getdikcə pisləşən və ya valideyn kimi sizi ciddi narahat edən vəziyyət

Uşağın həyatı üçün təhlükəli görünən vəziyyətdə gözləmədən 103-ə zəng edin.

Qızdırma fonunda başqa şikayətlər yaranarsa

Bəzən virus infeksiyası zamanı və ya ondan sonra qulaq ağrısı, sidik ifrazı zamanı narahatlıq, oynaq ağrısı kimi yeni şikayətlər yaranır. Məsələn, qızdırma fonunda uşağın qəfil ayağını yerə basa bilməməsi sadəcə halsızlıq olmaya bilər — belə hallarda müayinəni təxirə salmayın. Ətraflı: qızdırma və axsama.

Pediatr müayinəsi nə üçün vacibdir?

Həkim uşağı müayinə edərək ağciyərləri dinləyir, boğazı və qulaqları yoxlayır, susuzlaşma əlamətlərini qiymətləndirir. Lazım olduqda analizlər təyin edilir. Analiz nəticələri isə yalnız uşağın şikayətləri və müayinə nəticələri ilə birlikdə düzgün şərh oluna bilər — bu barədə CRP və monositlər haqqında məqaləmizdə oxuya bilərsiniz.